Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania, w której płacisz podatek od przychodu — bez odejmowania kosztów — według stawki zależnej od rodzaju działalności. W 2026 r. mogą go wybrać firmy z przychodami do 2 mln euro. Sejm uchwalił planowane obniżenie tego limitu do 250 tys. euro od 2027 r. — zmiana nie jest jeszcze ostateczna, ale jeśli wejdzie w życie, o prawie do ryczałtu w 2027 r. zdecydują przychody z 2026 r.
Limit przychodów: 2026 i planowana zmiana od 2027
- 2026: ryczałt możesz stosować, jeśli przychody z poprzedniego roku nie przekroczyły 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł (po kursie NBP z 1 października 2025 r.). Nowa firma może wybrać ryczałt w roku rozpoczęcia działalności bez względu na przychody.
- Planowana zmiana od 2027: Sejm 22 października 2026 r. uchwalił obniżenie limitu do 250 000 euro. Według uzasadnienia projektu w 2027 r. ryczałt będzie mógł stosować podatnik, którego przychody osiągnięte w 2026 r. nie przekroczyły 250 tys. euro. Po kursie NBP z 1 października 2026 r. (4,3770 zł) to około 1 094 250 zł.
Stan na 30 października 2026 r.: Senat wprowadził do ustawy poprawki — m.in. skreślił planowaną stawkę 17% od przychodów ponad 300 tys. euro (uchwała Senatu, druk nr 3270 (plik .docx)) — ale obniżenia limitu nie zmienił. Poprawki czekają na głosowanie w Sejmie, a ustawa nie została jeszcze ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Zaktualizujemy ten poradnik, gdy przepisy będą ostateczne.
Stawki ryczałtu dla najczęstszych działalności
| Stawka | Przykładowe działalności |
|---|---|
| 17% | wolne zawody (zamknięta lista: m.in. adwokaci, radcowie, notariusze, księgowi, doradcy podatkowi, tłumacze przysięgli, rzecznicy patentowi — wykonujący zawód osobiście) |
| 15% | usługi prawne i rachunkowe (poza wolnymi zawodami), doradztwo w zarządzaniu, reklama i badania rynku, usługi finansowe i ubezpieczeniowe, fotografia, tłumaczenia (inne niż w ramach wolnego zawodu) |
| 14% | opieka zdrowotna, usługi architektoniczne i inżynierskie, specjalistyczne projektowanie |
| 12% | usługi IT: programowanie, doradztwo w zakresie oprogramowania i sprzętu, zarządzanie systemami; wydawanie oprogramowania |
| 8,5% | pozostałe usługi, dla których ustawa nie przewiduje innej stawki; wynajem nieruchomości w ramach działalności — do 100 000 zł przychodu (od nadwyżki 12,5%) |
| 5,5% | produkcja, roboty budowlane, transport ładunków pojazdami powyżej 2 ton |
| 3% | handel oraz gastronomia — z wyjątkiem sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% (te są opodatkowane 8,5%) |
To tylko przykłady — przed wyborem sprawdź symbol swojej głównej usługi w PKWiU (Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, czyli urzędowym katalogu rodzajów działalności). O stawce decyduje właśnie ten symbol, a nie nazwa zawodu. Lekarze i programiści nie są „wolnym zawodem” w rozumieniu ustawy o ryczałcie — mają odpowiednio 14% i 12%. Jeśli wykonujesz kilka rodzajów działalności, w ewidencji przychodów rozdzielasz przychody według stawek; bez takiego podziału zapłacisz według najwyższej stawki, która Cię dotyczy. Jak prowadzić ewidencję: Ewidencja przychodów na ryczałcie.
Bez kosztów — ale z odliczeniami
Na ryczałcie nie odliczasz kosztów firmy (zakupów, paliwa, sprzętu). Od przychodu możesz natomiast odjąć m.in.:
- zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS),
- 50% zapłaconych składek zdrowotnych,
- wpłaty na IKZE, wydatki na internet, rehabilitację, darowizny, ulgę termomodernizacyjną i na terminal płatniczy — na zasadach z ustawy o PIT.
Na ryczałcie nie rozliczysz się wspólnie z małżonkiem ani jako osoba samotnie wychowująca dziecko i nie skorzystasz z ulgi na dzieci — chyba że masz też przychody opodatkowane według skali.
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 r.
Na ryczałcie składka zdrowotna zależy od przychodów od początku roku. W 2026 r. wynosi miesięcznie:
| Roczne przychody | Podstawa | Składka / mies. |
|---|---|---|
| do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 zł |
| 60 000–300 000 zł | 100% przeciętnego wynagrodzenia | 830,58 zł |
| ponad 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagrodzenia | 1 495,04 zł |
Składka wynosi 9% podstawy, którą stanowi 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2025 r. (9 228,64 zł). Po zakończeniu roku rozliczasz różnicę między wpłaconymi a należnymi składkami — w dokumentach do ZUS za kwiecień, do 20 maja. Jeśli przychody przekroczą próg w trakcie roku, płacisz wyższą składkę od kolejnego miesiąca.
Ryczałt, podatek liniowy i skala — czym się różnią
- Ryczałt — podatek od przychodu (bez kosztów), stawka 3–17% zależna od działalności (2% tylko dla wąskiej grupy przychodów rolniczych); składka zdrowotna w trzech progach jak wyżej.
- Podatek liniowy — 19% od dochodu (przychód minus koszty); składka zdrowotna 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie (od lutego 2026 r.); zapłaconą składkę zdrowotną odliczasz do 14 100 zł w 2026 r.
- Skala podatkowa — 12% dochodu do 120 000 zł i 32% powyżej, z kwotą zmniejszającą podatek 3 600 zł; składka zdrowotna 9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie.
Ryczałt może być korzystny przy małych kosztach i niskiej stawce dla Twojej działalności; przy dużych kosztach częściej korzystniejsza bywa skala albo podatek liniowy. Porównaj wszystkie trzy formy na swoich liczbach albo z księgową.
Jak wybrać ryczałt i do kiedy
- Składasz oświadczenie do naczelnika urzędu skarbowego — najprościej przez CEIDG.
- Termin: do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku podatkowym (jeśli pierwszy przychód był w grudniu — do końca roku). Gdy zakładasz firmę, możesz wybrać ryczałt już we wniosku do CEIDG.
- Wybór obowiązuje także w kolejnych latach, dopóki — w tym samym terminie — nie złożysz oświadczenia o rezygnacji albo o wyborze podatku liniowego.
Ryczałt płacisz do 20. dnia za poprzedni miesiąc albo kwartał (kwartalnie — jeśli zaczynasz działalność albo w poprzednim roku miałeś przychody do 200 tys. euro, czyli 851 720 zł w 2026 r.). Zeznanie PIT-28 składasz od 15 lutego do 30 kwietnia.
Kiedy nie możesz wybrać ryczałtu — najczęstsze przypadki
- Osoby, które sprzedają towary albo świadczą usługi byłemu lub obecnemu pracodawcy, odpowiadające temu, co w tym lub poprzednim roku robiły u niego na etacie — tracą ryczałt od dnia uzyskania takiego przychodu do końca roku.
- Prowadzący apteki, kantory, handel częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych oraz produkujący wyroby akcyzowe.
- Rozliczający się kartą podatkową i korzystający z okresowego zwolnienia z podatku, a także — w niektórych przypadkach — po przekształceniu działalności z małżonkiem (np. w spółkę), jeśli wcześniej rozliczali się według skali.
Najczęstsze pytania
Jaką stawkę ryczałtu ma programista?
12% — dla usług związanych z oprogramowaniem i doradztwem IT według PKWiU wskazanych w ustawie. Programista nie jest „wolnym zawodem” w rozumieniu ustawy o ryczałcie.
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 r.?
498,35 zł miesięcznie przy przychodach do 60 000 zł rocznie, 830,58 zł przy 60 000–300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł.
Czy w 2027 r. stracę prawo do ryczałtu?
Jeśli ustawa wejdzie w życie w uchwalonym kształcie — tak, gdy Twoje przychody za 2026 r. przekroczą 250 000 euro (ok. 1,09 mln zł). Ostateczne brzmienie poznamy po głosowaniu Sejmu nad poprawkami Senatu i ogłoszeniu ustawy.
Czy na ryczałcie mogę odliczyć koszty?
Nie. Możesz odjąć od przychodu m.in. składki społeczne ZUS i 50% zapłaconej składki zdrowotnej.
Do kiedy trzeba wybrać ryczałt?
Do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskałeś pierwszy przychód w roku. Wybór obowiązuje w kolejnych latach.
Źródła
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 843 (art. 4, 6, 8, 9, 11, 12, 21): api.sejm.gov.pl
- Podatki.gov.pl, stawki i limity na 2026 r.: podatki.gov.pl
- Podatki.gov.pl, opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych: podatki.gov.pl
- Senat, uchwała z 27.10.2026 w sprawie ustawy (druk nr 3270): api.sejm.gov.pl
- Sejm, druk nr 3147 (projekt rządowy z uzasadnieniem): api.sejm.gov.pl; tekst uchwalony 22.10.2026: api.sejm.gov.pl
- NBP, kurs średni EUR z 1.10.2026 (tabela 191/A/NBP/2026): api.nbp.pl
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461 (art. 79, 79a, 81): api.sejm.gov.pl
- Komunikat Prezesa GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w IV kw. 2025 r., M.P. 2026 poz. 117: api.sejm.gov.pl
- ZUS, wysokość składek w 2026 r.: zus.pl
- Obwieszczenie MF o limicie odliczenia składki zdrowotnej w 2026 r., M.P. 2025 poz. 1274: api.sejm.gov.pl
- Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 27, 30c): api.sejm.gov.pl
Stan prawny na 30.10.2026. To nie jest doradztwo podatkowe.